NGF-initiatieven Ombion, NXTGEN Hightech en Oncode Accelerator brengen mensrelevante modellen samen verder

Wat zijn mensrelevante modellen en waarom zijn ze zo belangrijk voor de toekomst van biomedische innovatie? 

“Mensrelevante modellen, ook wel New Approach Methodologies (NAMs) genoemd, zijn nieuwe onderzoeksmethoden die beter kunnen voorspellen hoe het menselijk lichaam reageert op bijvoorbeeld een geneesmiddel. Denk aan organoïden, organ-on-a-chip-technologie en modellen op basis van kunstmatige intelligentie. 

Traditionele onderzoeksmethoden geven niet altijd een goed beeld van wat er uiteindelijk in het menselijk lichaam gebeurt. Mensrelevante modellen kunnen daarin een belangrijke stap vooruit betekenen. Ze helpen onderzoekers om beter te begrijpen hoe een behandeling werkt, om geneesmiddelen effectiever te ontwikkelen en om de kans op mislukking in latere ontwikkelfasen te verkleinen. 

De ontwikkelingen gaan snel en de mogelijkheden zijn veelbelovend. Tegelijkertijd moeten we ervoor zorgen dat deze technologieën niet alleen in een laboratorium werken, maar ook betrouwbaar en breed toepasbaar worden in onderzoek en geneesmiddelenontwikkeling.”

De technologie ontwikkelt zich snel, maar de toepassing blijft soms achter. Waar zit volgens jou de grootste uitdaging?

“De uitdaging zit niet uitsluitend in de technologie zelf. Een model kan wetenschappelijk heel interessant zijn, maar daarmee is het nog niet automatisch geschikt voor toepassing in de praktijk. 

Er zijn verschillende uitdagingen voordat een innovatie daadwerkelijk kan worden ingezet. Denk aan validatie, standaardisatie, regelgeving en produceerbaarheid. Ook moet duidelijk zijn hoe de resultaten uit deze modellen geïnterpreteerd kunnen worden en in hoeverre toezichthouders deze gegevens accepteren bij de beoordeling van geneesmiddelen. 

Dat vraagt om samenwerking tussen verschillende disciplines en partijen. Je moet niet alleen nadenken over hoe je een technologie ontwikkelt, maar ook over wat er nodig is om deze te valideren, op te schalen en uiteindelijk geaccepteerd te krijgen. Als je die stappen pas achteraf meeneemt, loop je het risico dat veelbelovende innovaties niet verder komen dan de onderzoeksfase.”

NXTGEN Hightech, Ombion en Oncode Accelerator hebben ieder hun eigen expertise. Waarom is het belangrijk om juist deze krachten te bundelen? 

“De drie programma's vullen elkaar op een belangrijke manier aan. Ombion richt zich op de ontwikkeling, validatie en adoptie van mensrelevante modellen en de technologieën die daarvoor nodig zijn. Binnen NXTGEN Hightech werken we aan de technologische randvoorwaarden, infrastructuur, standaardisatie en kwaliteitssystemen die nodig zijn om innovaties verder te brengen richting industriële en klinische toepassingen. Oncode Accelerator brengt mensrelevante modellen juist in de praktijk van de vroege geneesmiddelenontwikkeling, met onder andere platforms voor organoïden, patiëntcohorten en artificial intelligence. 

We kijken dus vanuit verschillende perspectieven naar dezelfde uitdaging. Door die perspectieven bij elkaar te brengen, ontstaat een completer beeld van wat nodig is om innovaties verder te helpen. Geen van de programma's kan het volledige vraagstuk alleen oplossen. Juist door onze expertise te verbinden, kunnen we stappen zetten die voor het hele Nederlandse biomedische ecosysteem relevant zijn.”

Hoe geven jullie deze samenwerking concreet vorm? 

“We willen de kennis en activiteiten van de drie programma's beter op elkaar laten aansluiten. Dat doen we onder andere door kennis en ervaringen te delen en gezamenlijke voorlichtingsactiviteiten te organiseren. 

Daarnaast kijken we hoe we bestaande adoptieplatforms beter op elkaar kunnen afstemmen en hoe we kunnen bijdragen aan een samenhangend Nederlands kader voor de ontwikkeling en acceptatie van mensrelevante modellen. Ook zetten de partijen zich in voor een regulatoir kader waarin nieuwe mensrelevante modellen sneller kunnen worden gevalideerd en geaccepteerd. Want pas als de regelgeving aansluit op de technologische mogelijkheden, kunnen deze innovaties hun weg vinden naar de praktijk.

Het gaat daarbij niet alleen om het organiseren van gezamenlijke activiteiten. We willen vooral verbindingen leggen tussen partijen die elkaar nodig hebben, maar elkaar niet altijd vanzelfsprekend weten te vinden. Door kennis, infrastructuur en expertise samen te brengen, kunnen we versnippering verminderen en het ecosysteem als geheel versterken.”